برندگان نوبل فیزیک و پزشکی معرفی شدند

 

برندگان نوبل فیزیک 2016 

 

صد و دهمین جایزه نوبل فیزیک به طور اشتراکی به دیوید تولس، دونکان هالدین و مایکل کاستلریتز برای کشف نظری انتقال فاز توپولوژیک و مراحل توپولوژیک ماده اختصاص یافت.

به گزارش ایسنا، این جایزه برای کار این دانشمندان در زمینه فیزیک ماده چگال اعطا شد. جایزه نوبل فیزیک امسال در دو قسمت به دیوید تولس از دانشگاه واشنگتن و بطور اشتراکی به دونکان هالدین از دانشگاه پرینستون و مایکل کاستلریتز از دانشگاه براون اعطا خواهد شد.

این دانشمندان توانستند رفتار کاملا غیرمنتظره‌ای از مواد جامد را کشف کنند و از چارچوب متاماده برای توضیح این ویژگی‌های عجیب استفاده کردند. این کشف، راه را برای طراحی مواد جدید با انواع ویژگی‌های بدیع هموار کرد.

برندگان امسال درک جدیدی از جهانی ناشناخته ارائه کردند که در آن ماده می‌تواند حالت‌ها عجیب بگیرد. آن‌ها از روش‌های پیشرفته ریاضیاتی برای بررسی فازها یا حالت‌های غیرعادی ماده مانند ابرخازن‌ها، ابرسیالات یا فیلم‌های مغناطیسی نازک استفاده کردند.

هر سه دانشمند از مفاهیم توپولوژیکی در فیزیک استفاده کردند. توپولوژی شاخه از ریاضیات است که ویژگیهایی را توصیف می‌کند که فقط به شکل گام به گام تغییر می‌کنند. آن‌ها با استفاده از توپولوژی به عنوان یک ابزار توانستند دستاورد شگفت‌انگیزی را به دنیا نمایش دهند.

از راست به چپ دیوید تولس، دونکان هالدین و مایکل کاستلریتز

جایزه نوبل فیزیک سالانه توسط آکادمی سلطنتی علوم سوئد برای افرادی که برجسته‌ترین مشارکت را برای بشریت در حوزه فیزیک داشته‌اند، اهدا می‌شود. سال گذشته «تاکاگی کاجیتا» از دانشگاه توکیو در ژاپن و «آرتور بی مک‌دونالد» از دانشگاه کوئینز در کانادا برای کشف نوسانات نوترینو که نشان می‌دهد نوترینو دارای جرم است، توانستند جایزه نوبل فیزیک 2015 را دریافت کنند.

نخستین نوبل فیزیک که بر اساس وصیتنامه آلفرد نوبل، شیمیدان سوئدی به بالاترین دستاورد این حوزه تعلق می‌گیرد، به «ویلهلم کوتارد رونتگن»، فیزیکدان آلمانی برای خدمات خارق‌العاده‌ای که با کشف پرتوهای ایکس ارائه کرده بود، اهدا شد.

این جایزه توسط بنیاد نوبل اداره شده و بطور عمومی به عنوان معتبرترین جایزه‌ای که یک دانشمند می‌تواند در حوزه فیزیک دریافت کند، محسوب می‌شود. این جایزه در مراسمی در روز 10 دسامبر (19 آذر) – سالگرد فوت آلفرد نوبل - در استکهلم به همراه یک مدال طلا و دیپلم افتخار به برنده یا برندگان اعطا می‌شود.

از مشهورترین برندگان  جایزه نوبل در حوزه فیزیک می‌توان به آلبرت اینشتین، نیلز بور، ماری کوری، جیمز چادویک، جوزف جان تامسون، اروین شرودینگر، رابرت میلیکان، مکس پلانک و ورنر هایزنبرگ اشاره کرد که سهم بسیار مهمی در درک علم فیزیک داشته‌اند.

موسسه تامسون رویترز که هر ساله پیش‌بینی‌های خود را از برندگان احتمالی جوایز نوبل اعلام می‌کند، امسال "سلسو گریبوگی"، دانشمند برزیلی دانشگاه آبردین و از نظریه‌پردازان فرضیه هرج‌ومرج را به همراه دو دانشمند دیگر از دانشگاه مریلند برای کار در زمینه کنترل سیستم‌های هرج‌ومرج، از جمله شانس‌های برندگان نوبل فیزیک معرفی کرده است.

این موسسه از سال 2002 تاکنون 39 برنده نوبل را با موفقیت پیش‌بینی کرده است. البته همه برندگان در همان سال پیش‌بینی شده توسط تامسون رویترز جایزه خود را دریافت نکرده بود. سال گذشته نیز این سازمان دو تن از برندگان نوبل را به درستی پیش‌بینی کرده بود که یکی از آن‌ها "آرتور مک‌دونالد" از دانشگاه کوئینز کانادا بود که جایزه  نوبل فیزیک 2015 را با تاکاکی کاگیتا برای کشف نوسانات نوترینو بدست بیاورد.

البته موسسات دیگر نیز پیش‌بینی‌های خود را اعلام کرده‌اند که مهمترین آن‌ها، کشف امواج گرانشی توسط "رونالد درور"، "کیپ ترون" و "راینر وایز" است.

"ورا رابینز" نیز می‌تواند شانس دیگر نوبل فیزیک 2016 در حوزه ماده تاریک باشد. "ویلیام بروکی" نیز می‌تواند برای طراحی تلسکوپ فضایی کپلر منتظر دریافت نوبل فیزیک باشد.

نوبل فیزیک دومین جایزه نوبل در هفته فیزیک است. جایزه نوبل پزشکی 2016 روز گذشته (دوشنبه) به "یوشینوری اوسومی" از ژاپن برای کار در زمینه اتوفاژی (مکانیسم خودخواری اجزاء سلول) اعطا شد.

جایزه نوبل شیمی 2016 نیز فردا (چهارشنبه) اعلام خواهد شد.

از سال 1901 تاکنون 109 جایزه نوبل فیزیک اعطا شده است که از این میان، تنها 47 نوبل برنده انفرادی داشته و سایر آن‌ها مشترک بوده‌اند. جان باردین هم تنها دانشمندی است که دو بار موفق به کسب جایزه نوبل فیزیک شده است. همچنین دو زن در تاریخ توانسته‌اند این جایزه پرافتخار را از آن خود کنند که یکی ماری کوری و دیگری ماریا ژئوپرت مایر هستند.

جوانترین برنده نوبل فیزیک، لاورنس برگ 25 سال بوده که در سال 1915 به همراه پدرش این جایزه را دریافت کرد. میانگین سنی برندگان نوبل فیزیک در سال‌های گذشته 55 سال بوده است.

جایزه نوبل پزشکی ۲۰۱۶ 

جایزه نوبل پزشکی در سال ۲۰۱۶ به یوشینوری اوسومی،دانشمند ژاپنی به خاطر تحقیقات وکشفیاتش درباره مکانیزم‌هایی که سلول‌های بدن انسان خود را بازسازی می‌کنند یا اتوفاژی رسید.

اوسومی سالهای تحقیقات گسترده‌ای درباره   تشریح مکانیزم‌های مولکولی و عملکرد فیزیولوژیکی اتوفاژی داشته است. این تحقیقات مشخص کرده است که سلول‌های بدن انسان از خودشان سم‌زدایی کرده و به درمان خود می‌پردازند. این محقق ژاپنی برنده صد و هفتمین جایزه نوبل پزشکی شده است. اتوفاژی، یک فرایند بنیادی برای تجزیه و بازیابی اجزای سلولی است. اتوفاژی از طریقِ حذف اندامک های سلولیِ اضافی و یا آسیب دیده، تنظیم فعالیت ها و ثبات سلول (هومِئوستازی) را سبب می شود. اتوفاژی در هنگامِ تنش های متابولیکی نظیر گرسنگی، به منظورِ تنظیم وضعیت انرژیِ سلول فعال می شود.  سالهاست که دانشمندان به کشفِ مکانیسمِ اتوفاژی و پروتئین های دخیل در آن علاقه زیادی نشان داده‌اند و یوشینوری اوسومی در این میان یکی از پیشتازان بوده است. 


در زمان کنترل استرس،سلول های ما مانند ماشین های کارآمد عمل می کنند،به سرعت موقعیت را بررسی کرده و راه هایی برای سازگاری پیدا می کنند.خود خوری که به لحاظ لغتی معنای خوردن خود را می دهد روشی است که سلول هابرای کنار آمدن با استرس روزمره (پروتئین های بدشکل ،سلول های اندام ناقص یا پیر) و بلایای غیر منتظره (شرایط هایپوکسیک،گرسنگی سرم،عفونت های جدی)از آن استفاده می کنند.این دستگاه سلولی حتی مولکول های آسیب دیده یا عفونی را هضم می کند و مواد استرس زدایی را از بین می برد که سلامت سلول را تهدید می کنند،در مورد هایپوکسیا و گرسنگی سرم،نیز پروتئینها و سلول های اندامی موجود را می بلعد تا مواد غذایی مورد نیاز برای سلول های باقی مانده را تهیه کند.

نکاتی درباره جایزه نوبل فیزیولوژی یا پزشکی 

- از سال 1901 تاکنون،107 جایزه در حوزه فیزیولوژی یا پزشکی اهدا شده است.
- 38 جایزه پزشکی تنها به یک نفر تعلق گرفته و تاکنون 12 زن موفق به دریافت جایزه نوبل پزشکی شده اند.
- میانگین سنی دریافت کنندگان این جایزه 32 تا 87 بوده است که 'فردریک بانتینگ' 32 ساله جوانترین برنده این جایزه است که در سال 1923 به دلیل کشف انسولین آن را دریافت کرد و 'پیتون روز' 87 ساله مسن ترین برنده جایزه نوبل پزشکی است که در سال 1966 به دلیل کشف ویروس های ایجاد کننده تومور موفق به دریافت آن شد.

منبع : ایسنا